112’yi Gereksiz Arayana Para ve Hapis Cezası

112’ye yapılan asılsız ihbarlara verilen cezaların artırılmasını da öngören kanun teklifi, TBMM’de kabul edildi. 112 Acil Çağrı Merkezi’ne yapılan asılsız çağrılara ilişkin cezalar artırılıyor. Buna göre, Acil Çağrı Merkezini meşgul etmek amacıyla arayarak görevlilerle konuşan veya ısrarla çağrı bırakan kişilerle cezai işlemlee uygulanıyor.

Türkiye’de 112 Acil Çağrı Merkezi’ni gereksiz yere aramak veya asılsız ihbar yapmak, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 42/A maddesi kapsamında idari para cezasıyla cezalandırılmaktadır. 16 Mayıs 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7547 sayılı Kanun ile bu cezalar önemli ölçüde artırılmıştır. Hapis cezası ise doğrudan bu kabahatler için öngörülmemekte; ancak asılsız ihbarın “suç uydurma” (TCK Madde 271) olarak nitelendirilmesi durumunda (örneğin, bilerek yanlış bir suç ihbarı yapılması halinde) 3 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilmektedir. Yargıtay kararlarında ise genellikle idari para cezasına dönüştürülmektedir. 2025 yılındaki güncel cezalar..

2025 Yılındaki Güncel Cezalar

Gereksiz Aramalar (Meşgul Etme): 112 hattını taciz, sessiz çağrı, arayıp kapama veya ısrarlı arama gibi nedenlerle meşgul edenlere 1.500 TL idari para cezası uygulanır. Tekrar durumunda (bir yıl içinde) ceza 3.000 TL’ye çıkar.

Asılsız İhbarlar: Ekipleri sahaya yanlış yönlendiren asılsız ihbarlara 15.000 TL idari para cezası verilir. Tekrar durumunda 30.000 TL olur.Yerel Uygulamalar: Cezalar il valiliklerince belirlenir ve yeniden değerleme oranına göre değişebilir. Örneğin, Osmaniye’de 2025 için 2.849 TL olarak uygulanmaktadır.

Hapis Cezası: Kabahatler Kanunu kapsamında hapis öngörülmez. Ancak TCK 271’e göre suç uydurma durumunda 3 yıla kadar hapis cezası mümkündür; fakat 2025’te somut bir hapis örneği raporlanmamıştır. Eski davalarda (örneğin 2017 Edirne) 5 ay hapis verilmiş olsa da, güncel uygulamada para cezası ön plandadır.

Bu düzenlemeler, gereksiz çağrıların toplam aramaların %60-70’ini oluşturması nedeniyle acil müdahaleleri geciktirmesini önlemeyi amaçlamaktadır. İçişleri Bakanlığı, cezaların etkin uygulanması için talimat vermiştir.

112 Ceza Örnekleri

Siirt’te 3.000’den Fazla Gereksiz Arama (2025): 28 yaşındaki Z.İ. adlı kadın, 6 ayda 112’yi yaklaşık 3 bin kez gereksiz yere aradı. İki kez idari para cezası uygulandı (tutar belirtilmemiş), ancak aramalar devam edince Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile psikososyal destek programı başlatıldı. Sonuçta aramalar sonlandı.

Zonguldak’ta 29 Kişiye Toplu Ceza (2024): Geçen yıl 112’yi asılsız ihbar ve gereksiz aramalarla meşgul eden 29 kişiye toplam 36.250 TL idari para cezası kesildi. Bu yılki cezalar ise kişi başı 1.980 TL olarak belirlendi. Aramalar arasında fatura sorma, sessiz çağrı ve argolu konuşmalar yer aldı.

Eskişehir’de 35 Kişiye Yüksek Tutarlı Cezalar (2024): Adres sorma, telefon deneme, arayıp kapama ve asılsız ihbar nedeniyle 35 kişiye toplam 77.976 TL para cezası uygulandı. Kişi başı ortalama 2.227 TL civarında ceza kesildi.

Samsun’da 12 Kişiye Uygulanan Cezalar (2020): Yüzde 78’i gereksiz çağrılardan oluşan 1.937.225 aramanın ardından, asılsız ihbar yapan 12 kişiye toplam 4.536 TL para cezası verildi. Kişi başı yaklaşık 378 TL idi.

İçişleri Bakanlığı Genel Uygulaması (2020): Ülke genelinde adres sorma, telefon deneme ve sipariş verme gibi nedenlerle 112’yi meşgul eden 167 kişiye kişi başı 250 TL idari para cezası uygulandı. Toplam çağrıların yüzde 66,6’sı asılsızdı.

Eskişehir’de Tekrarlanan Meşguliyet (2019): 112’yi sürekli arayarak ambulansın gereksiz kullanımına neden olan bir kişiye 309 TL para cezası kesildi. Kimlik tespiti mahkeme yoluyla yapıldı.

Ankara’da Günlük Asılsız Çağrılar (2018): Günlük 1.000 çağrının 650’si asılsız olan merkeze gereksiz arama yapanlara kişi başı 344 TL idari para cezası uygulandı.

Hapis Cezası Örnekleri:Hapis cezası, doğrudan gereksiz arama için değil, asılsız ihbarın “suç uydurma” (TCK Madde 271) olarak nitelendirilmesi durumunda (3 yıla kadar hapis) uygulanabiliyor. Ancak Yargıtay kararlarında genellikle para cezasına çevriliyor. Araştırmada somut bir hapis cezası örneği bulunamadı; çoğu olay idari para cezasıyla sonuçlanıyor. Örneğin, Siirt olayında psikososyal destek ön plana çıkarıldı, hapis gündeme gelmedi.