İŞKUR Paylaştı İşvar İşçi Yok

Türkiye İş Kurumu’nun 2024 yılı İşgücü Piyasası Araştırmasına göre, 148.675 işyerinde 488.324 kişilik açık iş bulunuyor. İşverenler, işe alacakları işçilere genellikle asgari ücret vermeyi düşündüklerini bildirdiler. İşverenlerin asgari ücretle işçi çalıştırma oranı satış elemanlarında yüzde 83,9, taşıma, yükleme, boşaltma yapacak beden işçilerinde yüzde 81,6, kasiyerlerde yüzde 81,4, satış uzmanlarında yüzde 81,2’ye ulaşıyor. En şanslı meslekler gazaltı kaynakçısı, otobüs yolcu şoförü ile silahsız özel güvenlik görevlileri oldu. Bu sektörlerde asgari ücretin iki katı ücret verilenlerin sayısı diğer sektörlere yöre nispeten yüksek oldu.

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberi göre; Türkiye İş Kurumu’nun (İŞKUR) 2024 yılı İşgücü Piyasası Araştırması, işverenlerin “iş var ama çalışacak adam bulamıyoruz” söylemine karşılık, “İşveren ucuz işçi aradığı için insanlar çalışmak istemiyor” diyenleri haklı çıkardı.

İŞKUR elemanları 2024 yılında 15 Nisan – 17 Mayıs tarihleri arasında iş yerlerine giderek eleman ihtiyaçları olup olmadığını sordu. Araştırma kapsamındaki toplam 1 milyon 547 bin 447 işyerinden 148 bin 675’i, araştırma yapılan dönemde eleman aradığını, 488 bin 324 kişilik açık iş olduğunu bildirdi. Açık iş sayısı önceki yıla göre yüzde 5,9 oranında artış kaydetti.

İşverenlere hangi meslek için ne kadar ücret vermeyi düşündükleri soruldu. İşverenler bu soruya, genellikle asgari ücretle çalıştırmayı düşündükleri cevabını verdiler. En fazla eleman ihtiyacı olan mesleklerde işverenlerin vermeyi düşündüğü ücret düzeyi satış elemanı / danışmanları için yüzde 83,9 oldu. Yani işverenler işe alacakları satış elemanı / danışmanlarının yüzde 83,9’unu asgari ücretle çalıştıracaklarını belirttiler.

Bu oran taşıma, yükleme, boşaltma yapan beden işçilerinde yüzde 81,6, kasiyerlerde yüzde 81,4, satış uzmanlarında yüzde 81,2, tekstilde ortacı / ayakçılarda yüzde 80,5, ön muhasebecide yüzde 78,1, konfeksiyon işçisinde yüzde 73,0, garsonlarda yüzde 72,5, temizlik görevlisinde yüzde 70,7 oldu.

Asgari ücretin 1,5 katı ücret vereceğini söyleyenlerde en yüksek oran yüzde 72,8 ile kaynakçılarda görüldü. Bu mesleği yüzde 55,9 ile satış temsilcisi / plasiyer, yüzde 46,8 ile gazaltı kaynakçısı, yüzde 44,2 paketleme işçisi, yüzde 41,2 ile silahsız özel güvenlik görevlisi, yüzde 40,6 ile aşçı izledi.

Asgari ücretin 2 katı ücret verilen mesleklerde ilk sırayı yüzde 60,9 ile CNC torna tezgahı operatörü, yüzde 43,3 ile gazaltı kaynakçısı, yüzde 39,6 ile yolcu taşıma şoförü izledi.

Asgari ücretin 2,5 katı ücret verileceği belirtilen mesleklerde yüzde 25,5 ile silahsız özel güvenlikçiler ilk sırada yer aldı. Diğer mesleklerde asgari ücretin 2,5 katı ücretle çalıştırılacak işçi sayısı yüzde 1,6’nın altında kaldı.

BÜYÜK İŞYERLERİ DAHA ÇOK İŞÇİ ARIYOR

Araştırmaya göre her 100 işyerinden 9,6’sında açık iş bulunuyor. İşyeri büyüklüğünün artmasıyla birlikte açık işi olan işyeri oranında artış gözlendi. Çalışan sayısı 2 – 9 olan işyerlerinin yüzde 7,2’sinde, 10 -19 çalışanı olan işyerlerinin yüzde 19,2’sinde, 10 – 19 çalışanı olan işyerlerinin yüzde 19,2’sinde açık iş bulunuyor. Çalışan sayısı 20 ve üzeri olan işyerlerinde bu oran yüzde 29,7’ye çıkıyor.

Araştırma sonuçları, 10 ve üzerinde çalışanı olan işyerlerindeki işgücü talebinin arttığını ve son yıllarda düzenli bir yükseliş gösterdiğini ortaya koydu.

Açık işi olan işyerlerinin toplam işyerleri içerisindeki oranı, işyerlerinin açık iş verme potansiyelini gösteriyor. Açık işi olan işyeri oranının en yüksek olduğu sektör yüzde 17,2 ile imalat sektörü oldu. Bu sektörde en fazla eleman ihtiyacı çalışan sayısı 20 ve üzerinde olan işyerlerinde tespit edildi. Bu işyerlerinin yüzde 39,3’ü eleman açığı olduğunu bildirdi.

Toplam 488 bin 324 açık işlerin yüzde 39,1’i imalat sektöründe yer alıyor. Bu sektörü yüzde 21,6 ile toptan ve perakende ticaret sektörü, yüzde 11,7 ile konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörü takip ediyor. Tüm açık işlerin yüzde 72,4’ü bu üç sektörde yer alıyor.

GARSON, MAKİNECİ, SATIŞ DANIŞMANI

Araştırmaya göre en fazla açık işin bulunduğu meslekler sıralamasında garsonluk ilk sırayı alırken, onu makineci ve satış danışmanı / uzmanı izledi.

AÇIK İŞLERİN YARISINDA CİNSİYET FARK ETMİYOR

Eleman arayan işletmelere işe alacakları kişi için cinsiyet tercihleri soruldu. Açık işlerin yüzde 43,2’sinde yalnızca erkek işçi tercih edilirken, yüzde 45,8’inde cinsiyetin fark etmediği bildirildi. Açık işlerin sadece yüzde 11’inde kadın işçi tercih edildi.

AÇIK İŞLERİN YÜZDE 37’SİNDE EĞİTİM ŞARTI ARANMIYOR

Açık iş pozisyonlarının yüzde 37,2’si için eğitim şartı aranmaması dikkat çekti. Yüzde 26,4’ünde lise altı, yüzde 20’sinde genel lise düzeyinde eğitim yeterli görüldü. Lisans eğitimi yüzde 6,5’te, meslek eğitimi yüzde 6’da, meslek yüksekokulu eğitimi de yüzde 1,1’de kaldı.